In de praktijk komt een overeenkomst van opdracht veel voor. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een samenwerking met een accountant, marketingadviseur, coach of een softwareontwikkelaar.
In de overeenkomst wordt dan overeengekomen dat de opdrachtnemer een bepaalde taak of dienst gaat verrichten voor de opdrachtgever.
Maar welke rechten en plichten hebben beide partijen bij zo’n overeenkomst? En wat gebeurt er als een van de partijen de overeenkomst (voortijdig) wil beëindigen of ontbinden? In dit artikel leest u de rechten en plichten van een opdrachtgever en opdrachtnemer.
Betekenis overeenkomst van opdracht
Volgens de wet is een overeenkomst van opdracht een afspraak waarbij de opdrachtnemer voor de opdrachtgever werkzaamheden uitvoert, zonder dat er sprake is van een arbeidsovereenkomst. Het gaat daarbij om diensten die geen tastbaar product opleveren, geen spullen opslaan, geen publicaties uitgeven en geen vervoer van mensen of goederen omvatten.
Voorbeelden van opdrachten zijn:
- financieel advies door een accountant;
- het ontwikkelen van marketingstrategieën door een marketingadviseur;
- persoonlijke begeleiding door een coach;
- het ontwerpen of ontwikkelen van software door een softwareontwikkelaar.
Een overeenkomst van opdracht kan zowel mondeling als schriftelijk tot stand komen. In de praktijk is het echter verstandig om deze altijd schriftelijk vast te leggen, zodat later geen onduidelijkheid ontstaat over de gemaakte afspraken en ter voorkoming van geschillen.
Rechten en plichten van de opdrachtnemer
Rechten
De opdrachtnemer heeft in de meeste gevallen recht op een vergoeding voor de verrichte werkzaamheden. Daarnaast kan hij recht hebben op vergoeding van gemaakte kosten, indien dit in de overeenkomst is afgesproken.
Wanneer de overeenkomst door de opdrachtgever wordt beëindigd voordat de opdracht is afgerond, kan de opdrachtnemer vaak aanspraak maken op een redelijke vergoeding voor de werkzaamheden die al zijn verricht. Of en in hoeverre hier recht op bestaat, hangt af van de omstandigheden van het geval.
Ook kan de opdrachtnemer de overeenkomst beëindigen wanneer daarvoor gewichtige redenen bestaan. Zo hoeft een opdrachtnemer niet door te werken wanneer de opdrachtgever blijft aandringen op instructies die niet redelijk of verantwoord zijn.
Plichten
De opdrachtnemer heeft een zorgplicht bij het uitvoeren van de afgesproken werkzaamheden. Dit betekent dat hij de werkzaamheden zorgvuldig moet uitvoeren. Daarbij hoort bijvoorbeeld dat hij professioneel en deskundig handelt en rekening houdt met de belangen van de opdrachtgever.
Daarnaast moet de opdrachtnemer de aanwijzingen van de opdrachtgever over de uitvoering van de werkzaamheden opvolgen, voor zover deze redelijk zijn. Ook moet hij de opdrachtgever op de hoogte houden van de voortgang van de werkzaamheden en laten weten wanneer de opdracht is afgerond.
Rechten en plichten van de opdrachtgever
Rechten
Een belangrijk recht van de opdrachtgever is dat hij de overeenkomst van opdracht in beginsel op elk moment kan opzeggen.
Wanneer een particulier een opdracht geeft buiten zijn beroep of bedrijf, hoeft hij bij het opzeggen van de overeenkomst in principe geen schadevergoeding te betalen aan de opdrachtnemer. Wel moet de opdrachtgever doorgaans een redelijke vergoeding betalen voor de werkzaamheden die al zijn verricht.
Partijen kunnen daarnaast afspreken dat bij opzegging een opzegtermijn geldt.
Plichten
Ook de opdrachtgever heeft verschillende verplichtingen. Zo moet de opdrachtgever de opdrachtnemer tijdig voorzien van de juiste informatie en aanwijzingen die nodig zijn voor de uitvoering van de opdracht. Daarnaast moet de opdrachtgever de medewerking verlenen die redelijkerwijs nodig is om de werkzaamheden te kunnen uitvoeren.
Verder is de opdrachtgever verplicht de afgesproken vergoeding aan de opdrachtnemer te betalen.
Daarnaast moet de opdrachtgever schade vergoeden die de opdrachtnemer lijdt door een bijzonder risico van de opdracht. Dit geldt alleen wanneer de opdrachtnemer voor dat risico niet verantwoordelijk is en het risico buiten de normale beroepsrisico’s valt of niet al in de vergoeding is meegenomen.
Beëindiging van de overeenkomst
Een overeenkomst van opdracht kan op verschillende manieren eindigen, bijvoorbeeld:
- van rechtswege wanneer de afgesproken werkzaamheden zijn afgerond;
- door opzegging door de opdrachtgever;
- door opzegging door de opdrachtnemer, bijvoorbeeld bij een overeenkomst voor onbepaalde tijd;
- door opzegging door de opdrachtnemer wegens gewichtige redenen;
- door het overlijden van de opdrachtgever, indien dit in de overeenkomst is bepaald;
- wanneer de persoon op wie de opdracht betrekking had overlijdt.
Een goed opgestelde overeenkomst van opdracht kan veel vervelende problemen in een later stadium voorkomen. Heeft u vragen over een overeenkomst van opdracht? Heeft u een conflict met uw opdrachtgever of opdrachtnemer? Neem dan vrijblijvend contact op met Lamers Tielemans Advocaten. Stuur hiervoor een e-mail naar info@lamerstielemans.nl of bel met 040 – 21 80 515. Wij helpen u graag.